Skip to main content

‘On-Bepaald’

‘On-Bepaald’ in Paviljoen Welgelegen, Provinciehuis, Haarlem

‘On-bepaald’, een tentoonstelling samengesteld in het kader van Kunstlijn 2021, toont beelden, installaties, tekeningen, schilderijen, tekst, van kunstenaars die in hun werk tegen de herkenbare realiteit aanleunen, hier vormen en concepten aan ontlenen, maar vervolgens wegbreken van de verwachting. Waar vanuit een helder of herkenbaar vertrekpunt vervreemding ons wacht. Waar het ontdekken centraal staat, en bestemming onbekend.

‘On-Bepaald’ toont werk van Demi Baltus, Ronald Boom, Helen Frik, Giovanni Giaretta, Cathelijn van Goor, Simone de Groot, Esther Jiskoot, Marianne Lammersen (alsmede gast-curator)

Het is mens-eigen te ordenen, te benoemen, in kaart te brengen, af te rasteren, te bepalen. Wanneer iets een naam heeft, heeft het bestaansrecht. Onbekend terrein is eng (hic sunt dracones), maar het onbekende geeft ook mogelijkheden, stelt vragen, overvalt en verrast.

Bij ‘On-bepaald’ wordt je logica bevraagd. In plaats van eraan te antwoorden, neem je als kijker een onverwachte afslag, of blijf je hangen in de in de potentie van wat kan zijn – het doel even kwijt, of in de wacht gezet.

De tentoonstelling mag een pleidooi zijn voor dat dwalen. Waar het richtingloze het wint van het doel.  Het mag een viering zijn van het onvermogen alles te vatten. De prettige leegte waar antwoorden (net) niet worden gegeven, een vorm nog geen vaste inhoud heeft, en woorden nog kleur mogen krijgen.

De deelnemende kunstenaars aan deze tentoonstelling raken elk op hun eigen wijze aan deze thematiek. In een wereld waar regels, wetten, structuren de dienst uit maken zijn zij in staat de ‘logica’ te bevragen. Door een ontmoeting met en in hun werk. En verder, wanneer vragen in gedachten blijven zingen.

De tentoonstelling is geopend van 8 oktober t/m 17 december, ma-vr van 9.00 tot 17.00 

Tijdens het Kunstlijn weekend is de tentoonstelling geopend op zaterdag en zondag, van 11.00 tot 17.00

De feestelijke opening staat vooralsnog gepland voor vrijdag 8 oktober, 17.00, in aanwezigheid van de kunstenaars, mits de richtlijnen van het RIVM dit toelaten. Kijk voor het laatste nieuws omtrent activiteiten en opening op de website van de Kunstlijn. 

‘Sporen van Architectuur’

15 augustus – 19 september 202115 augustus – 19 september 2021Galerie Espace Enny, Laag-Keppel  

Espace Enny presenteert met trots de nieuwe tentoonstelling Sporen van architectuur, mede samengesteld door Kees Bierman. Sommige kunstenaars werken intuïtief, maar andere werken juist op basis van onderzoek. Dat wil niet zeggen dat zij minder bevlogen in hun werk zijn, integendeel. Sporen van architectuur brengt maar liefst tien kunstenaars samen, die al onderzoekende hun oeuvre vormgeven. Daarbij hebben ze veel aandacht voor hun materialen en technieken, en voor de traditie waarin ze werken. Ze zijn streng en precies in het maken; het kunstwerk is niet zomaar af, maar vereist de nodige aandacht voor het de wereld in mag. Gedeelde inspiratiebronnen zijn architectuur én hoe de mens zich daarin beweegt. Toch zijn die invloeden niet altijd direct af te zien aan hun werk. Deze tentoonstelling nodigt u dan ook uit om op zoek te gaan naar de sporen van architectuur in de kunst van deze onderling diverse kunstenaars.

De tentoonstelling opent op zondag 15 augustus, om 15:00. Er zijn bijdrages van Simon Angel, ambassadeur cultureel diplomaat voor de beeldende kunst, en Maarten Buser, dichter en kunstcriticus.

Deelnemende kunstenaars: Kees Bierman, Sjoerd Buisman, Marissa Evers, Kuno Grommers, Klaas Gubbels, Bart Kelholt, Marianne Lammersen, Herbert Nouwens, Cornelius Rogge en Jan Maarten Voskuil.

Ijsselbiennale 2021 

Over mijn bijdrage ‘On the Line’ schreef Peter van Rooden een tekst voor in de catalogus/reisgids:

‘In een bocht van de Bronkhorsterweg in de uiterwaarden van IJssel staan in het grasland een zevental forse meerpalen. Daarop zijn als een soort bakens bevestigd. Als bezoeker kun je er tussen de meerpalen door lopen via een gemaaid pad. De skylines bevinden zich op een hoogte van tussen circa 2,5 en ruim 3 meter, ruim boven je hoofd dus. Wat opvalt is dat de skylines uit verticale platte vormen bestaan, die doen denken aan het silhouet van een dorp of stad. Ze worden doorsneden door een horizontale vorm waarop ze als het ware drijven of rusten en waarin ze zich tegelijkertijd spiegelen. Want onder de horizontale vorm is hetzelfde silhouet met gebouwen als erboven te zien maar dan omgekeerd. De horizontale vormen verschillen qua grootte: sommige lijken op een grote massieve vloeistofplas, andere zijn stervorming. Wat bij nadere beschouwing opvalt, is dat sommige silhouetten van gebouwen ver boven de horizontale vorm uitsteken en andere maar nauwelijks. Bij de grote vloeistofplassen is er niet of nauwelijks nog iets van bebouwing te zien. 

In de skylines kun je gebouwen herkennen, bijvoorbeeld de kerk van het nabij gelegen dorp Brummen en het landgoed Spaensweerd. Marianne Lammersen (Nijland, 1984) koos ervoor om bestaande gebouwen uit steden en dorpen langs de IJssel te verwerken, gebouwen die zij als iconisch beschouwt. Ze voegde ze samen tot een gevarieerd beeld.

Er zit een opbouw in de opstelling van bakens. Aan het ene eind van het gemaaide pad zie je op de meerpalen grote horizontale vormen (het water als gevolg van overstroming) en geen of bijna geen gebouwen; De skylines verdrinken hier in het water.  Aan het andere einde is de waterplas beperkt tot een stervorm en de bebouwing in volle glorie zichtbaar, als een baken in het landschap. De palen waaieren uit, krijgen ook fysiek meer ruimte. En juist daar, waar de ruimte ontstaat zijn we in staat om alles dat we van waarde vinden te bewaren/behouden. Loop je de route in omgekeerde richting,  dan wordt de fysieke ruimte meer beperkt, en verwijst de kunstenaar hiermee naar het controleren en beperken van de rivier met als gevolg een dreigend perspectief:  ondergelopen dorpen en steden.’

Over de IJsselbiennale (zoals vermeldt op www.ijsselbiennale.nl):

Deze buitententoonstelling bestaat uit een serie monumentale en prikkelende kunstwerken in het IJssellandschap van 27 kunstenaars uit binnen- en buitenland. Een fietsroute van 120 kilometer leidde je deze zomer langs alle kunstwerken: een ontdekkingstocht door het landschap langs de mooiste rivier van ons land.

De IJsselbiënnale is een manifestatie die gaat over de verhouding tussen mens en landschap. Aanleiding én thema is de impact van klimaatverandering op ons landschap: een even urgent als relevant onderwerp dat de samenleving voor forse dilemma’s en discussies stelt. We kunnen dit probleem alleen het hoofd bieden als we bereid zijn tot een fundamentele verandering van attitude. Dat vraagt om een andere manier van kijken naar onszelf en onze omgeving. Het is op dit vlak dat juist kunst een bijdrage kan leveren.

Voor de buitententoonstelling nodigde ons team van curatoren 27 kunstenaars uit binnen- en buitenland uit voor het maken van een nieuw, tijdelijk kunstwerk op bijzondere locaties  in de IJsselvallei tussen Doesburg en Zwolle. Op ons verzoek lieten zij zich laten inspireren door de plek én door het thema, met deze editie als titel TIJ, TIJD en TIJDELIJKHEID. Welke effecten heeft klimaatverandering hier op het landschap en zijn bewoners?  Wat kan er gedaan worden om effecten kleiner te maken of te voorkomen? En wat biedt het mogelijk voor kansen? Wat voor effect heeft de factor TIJD op ons landschap en de uitdagingen?

Sommige kunstenaars zoomen in op die ene plek in de IJsselvallei, sommigen zoomen juist uit, tot ver over de landsgrenzen. De ene graaft naar sporen  in het fysiek en ruimtelijk geheugen , anderen schetsen een mogelijke  toekomst. Voor de deelnemende kunstenaars is de IJsselvallei werk- en onderzoeksgebied, atelier, muze én podium.

Constructing Worlds

Tot en met 4 juli 2021 is de tentoonstelling Constructing Worlds te zien in de Vishal. Kunstenaars construeren hun eigen wereld. Als toeschouwer kun je daar tijdelijk in verblijven, waarna er ook iets verandert in de beleving van de reguliere ruimte rondom. Zodra we na versoepeling van de coronamaatregelen weer open kunnen, is iedereen van harte welkom.

Robbie Cornelissen heeft naam gemaakt met virtuoze potloodtekeningen van interieurs en stadslandschappen die putten uit het geheugen en de fantasie. Deze tekeningen van architectonische ruimtes, zoals theaters en torens van groot formaat of juist heel klein, combineren wisselende perspectieven. Door de duizelingwekkende complexiteit van de werken word je opgezogen in een illusionistische ruimte, die niet door het papier begrensd lijkt. Vanuit het tekenen heeft Cornelissen ook de animatiefilm als medium ontwikkeld. Die films, zoals The Battle of Hernen, ontvouwen zich tot een zinsbegoochelend passagewerk.

Marianne Lammersen maakt torens die hoog en hoger reiken, waarbij het binnenste zich een weg naar buiten baant. Ook het werk Intangible verbeeldt zo’n ongrijpbaar reiken. Haar installaties hebben een precair evenwicht, je voelt dat er iets op uitbarsten of omvallen staat. Tomeloze groei staat op gespannen voet met de breekbaarheid van onze conditie. Dat wordt onderstreept door het gebruik van uiteenlopende materialen, zoals keramiek, glas, stof, hout en papier als verschillende en soms tegenstrijdige krachten die op elkaar inwerken. In haar collages gaan Lammersens foto’s over in (een knipwerk van) tekeningen; de ‘objectieve’ werkelijkheid raakt versmolten met de eigen werkelijkheid, die van de verbeelding.

Marleen Kappe maakt tekeningen, beelden en ruimtelijke installaties. In Constructing Worlds toont ze een tekening die zich buiten het platte vlak manifesteert en als het ware tot leven komt. Als toeschouwer word je in het lijnenspel betrokken ook vanwege de titel, die je rechtstreeks aanspreekt, ‘Behind the Scenes, will we get there? Do we want to?’ (Als je je tussen de protestborden bevindt, waar sta jij dan voor?) Net als bij Lammersen is ook in het werk van Kappe sprake van eclectisch materiaalgebruik; zelfgemaakte elementen worden gecombineerd met bestaande tot een nieuw, organisch geheel.

De objecten in de Post-historische Galerie van Matthijs Geurds zijn niet langer vanzelfsprekend en bieden een ludieke reconstructie van ons verleden vanuit de toekomst. Een toekomst waarin tribale behoeften opleven en vruchtbaarheidsidolen een plaats krijgen. In de deels ondergrondse (film)ruimte van de Vishal presenteert de twee jaar geleden afgestudeerde Geurds zijn Post-historische Galerie. Via een pad van toetsenborden geflankeerd door tuintjes met nesten van vogels, betreden we een schatkamer met altaren van magnetrons, wc potten en andere voormalige gebruiksvoorwerpen waar een nieuwe beschaving probeert wijs te worden uit onze restanten.

Curatoren: Marianne Lammersen en Renée Borgonjen

Soms Veel Wereld

Soms komt er opeens zoveel wereld op je af. Dat kan in een stad zijn waar je nooit eerder bent geweest, of juist in de natuur.

Galerie Espace Enny en kunstenaar Ronald Ruseler hebben een tentoonstelling samengesteld waarin de galerieruimte even heel veel wereld herbergt: van de woestijn tot diep in het universum. Onderling heel diverse kunstenaars scheppen gezamenlijk een tijdelijke biotoop van schilderijen, tekeningen, installaties, animatiefilms en objecten. Dat zorgt voor een veelvoud aan indrukken waarin de bezoekers hun eigen ontdekkingsreis kunnen uitstippelen.

Kunstenaars
Sam Hersbach, Lucas Hoeben, Marianne Lammersen, Josje Peters, Ronald Ruseler en Robbert Weide.

Praktische informatie
Vanwege de coronasituatie is er geen opening. We hopen op een versoepeling van de coronamaatregelen en plannen een finissage op zaterdag 3 en zondag 4 juli. De galerie kan op afspraak bezocht worden op vrijdag-, zaterdag-, zondag- en maandagmiddagen, van 14.00 tot 17.00 uur. Per keer kunnen we één tot zes bezoekers/gasten ontvangen. Er is voldoende ruimte om anderhalve meter afstand te houden. Een afspraak maken kan door te bellen naar 0314 38 18 08 of te mailen naar info@espaceenny.nl

Mede-samensteller Ronald Ruseler vertelt u graag meer over de tentoonstelling en de deelnemende kunstenaars. En natuurlijk over wanneer hij opeens veel wereld op zich af zag komen. 

In 2017 onderbrak ik een reis door Patagonia in het zuiden van Argentinië en Chili en bezocht ik Antarctica. Dat continent heeft altijd op veel mensen een bijna mythische aantrekkingskracht uitgeoefend. Menig ontdekkingsreiziger is er gestrand en slechts weinigen hebben in het verleden die avonturen overleefd. Het isolement van Antarctica is uniek. Niet alleen door de enorme afstand tot de bewoonde wereld, maar ook omdat de poolkoude wordt vastgehouden door een golfstroom, die als een onzichtbare wand het continent omringt.

Ik zag veel dieren, vogels vooral en turkooizen ijsformaties met de meest surreële vormen. De stilte werd af en toe doorbroken door de knallen van brekend ijs achter de besneeuwde bergen. De wildernis gaf mij het gevoel dat ik werd opgenomen in een sereen, aards organisme. Zo groots dat je er als het ware de aarde voelde ademen. Die directe confrontatie met natuurkrachten overkomt je in verlaten oorden. Volgens de Braziliaanse schrijver Euclides Da Cunha komt op dat kruispunt de wildernis in opstand tegen de mens. En zo is het.

Enny Verhey en ik hebben de tentoonstelling Soms Veel Wereld samengesteld met werk van kunstenaars die onze nieuwsgierigheid reeds lange tijd prikkelt.

De uitgenodigde kunstenaars gaan in op de vraag hoe de mens zich tot de wereld verhoudt. In de stilte van het atelier vindt het delicate proces plaats van zoeken, uitsluiten, invoegen, keuzes maken, herschikken en vooral herontdekken. In samenhang ontstaat in Soms Veel Wereld een tijdelijke biotoop van schilderijen, tekeningen, installaties, animatiefilms en objecten.

Over het werk van Marianne Lammersen in het kader van deze tentoonstelling:
Marianne Lammersen stelt in haar beelden, installaties en collages de vraag hoe wij ons als mens handhaven in een leefomgeving die snel verandert. Voor haar heeft architectuur een zakelijke structuur, die je kapot kunt breken, vandaar dat elementen waar de logica overgaat in de non-vorm steeds terugkeren in haar werk. De stad ziet zij als een fase. De versmelting van techniek of het apparaat en het organisme boeit haar en het zegt ook iets over onze menselijke maat. De transitie van de logica naar een non-vorm is belangrijk. Volgens haar kun je de stad als een schimmel zien die hardnekkig zijn weg zoekt naar het onbekende dat nog geen naam heeft. Daarom verwerkt zij gebouwachtige vormen geregeld als een soort zwammen in haar kunst en toont op die manier hun natuurlijke wildgroei.’

‘Zacht geland’ in de Vishal

M’n installatie Zachte Landing heeft tijdelijk een nieuw onderkomen gekregen in de Vishal, waar het de Klein Zaal vult. Het heeft een iets andere vorm gekregen, de ruimte vroeg erom, en is 24/7 vanaf de grote markt te bekijken, t/m 17 januari!

Winnaar publieksprijs Papier Biënnale

Bericht via www.musuemrijswijk.nl:

Het was een spannende strijd tussen vijf van de tweeëntwintig kunstenaars die deelnamen aan de Papier Biënnale 2020. THUIS/HOME. De eerste plaats werd afwisselend ingenomen door Pim Palsgraaf, Anna van Bohemen en Marianne Lammersen. Deze drie werden op de hielen gezeten door Quentley Barbara en Senol Tatli.

Uiteindelijk is Marianne Lammersen (Nijland, 1984) met haar werk Zachte Landing, dat zij speciaal voor de tentoonstelling maakte, de andere kunstenaars met een flink aantal stemmen voorbij gestreefd. De winnaar van de Publieksprijs Papier Biënnale 2020. THUIS/HOME krijgt een solotentoonstelling in Museum Rijswijk die is te zien van 18 april tot en met 13 juni 2021.

Bijna 2.000 bezoekers hebben gestemd op hun lievelingskunstenaar uit de Papier Biënnale 2020. THUIS/HOME. Zij deden dat zorgvuldig en uiterst serieus. Sommigen namen de stemkaart mee naar huis om nog eens goed aan de hand van de catalogus te overwegen welke hun favoriet was. Op de kaarten staan hartverwarmende motivaties geschreven.

Over het werk van Marianne Lammersen op de Papier Biënnale:

“Origineel concept en prachtige uitvoering.”

“Verreweg het meeste THUIS. Prachtig huisje.”

“Het werk is zo gedetailleerd dat je er steeds weer naar terugloopt en iets nieuws ontdekt.”

“Poëtisch, ontroerend, persoonlijk”

‘Walls of Safe and Sorry’ in ABC

Tijdens Kunstlijn 2020 wordt de gang van het ABC Architectuurcentrum onder handen genomen door Marianne Lammersen. Onder de naam ‘Walls of Safe and Sorry’ presenteert zij onder andere een nieuwe installatie, waarbij de rol van de gang als verbinder en de muren als begrenzing van die ruimte, een belangrijke rol spelen. Muren presenteert Lammersen als veilige en welkome plek maar tegelijkertijd als beknellend. Een terugkerend motief in haar werk is ook de aantrekkingskracht én de weerzin van een stedelijke omgeving.

In verband met de ‘corona-sluiting’ is deze expositie verlengd t/m 13 december.

Zaaltekst: 

Het werk van Marianne Lammersen reageert op de vraag hoe we ons verhouden tot een omgeving die in sneltreinvaart verandert. Haar beelden, installaties, collages kunnen worden gezien als kritische reflectie op het voor velen vanzelfsprekende vooruitgangsdenken. Spanningen tussen (technologische) vooruitgang enerzijds en behoud van menselijke identiteit anderzijds hebben haar interesse. Dat manifesteert zich in beelden waar transities centraal staan, en spanning voelbaar is. Haar beelden wankelen, balanceren, of staan op knappen.

Mariannes geboortegrond, het platteland, is van grote invloed op haar perspectief. Snelle veranderingen zijn vooral in een stedelijke omgeving goed voelbaar. Deze prikkelt, maar laat je ook meehollen, sneller, meer, teveel te doen, in een ratrace van trends. Het gebouwde steekt letterlijk én figuurlijk boven de mens uit. De menselijke maat lijkt zoek. Ze zoekt in haar werk naar een beeldtaal die deze richtingen en bewegingen een tegenbeeld bieden.

Zij leest rasters, structuren, routes en formele vormen van de steden als structuren om mee te breken, ze te vervormen, hun betekenis te ontnemen, het onbekende tegemoet. Waar vorm nog geen betekenis heeft, nog geen naam, liggen alle opties open. In dat niets lijkt toch eindelijk een soort rustpunt bereikt, een pas op de plaats. Zo is een pleidooi voor vertraging  voelbaar in haar werk.

Het werk van Marianne Lammersen is het resultaat van een beeldende analyse van deze tijd, waarop de kijker zijn of haar positie ten opzichte van de continue veranderingen kan bevragen.

THUIS/HOME – Papierbiennale Rijswijk

Bij de tentoonstelling THUIS/HOME, de papierbiennale van Museum Rijswijk, is een mooi uitgegeven catalogus verschenen. Ik ben gelukkig met het werk ‘Wealthy Pools’ op de cover te staan. 

THUIS/HOME – door Diana Wind

De Papier Biënnale 2020 heeft als belangrijk en actueel thema: THUIS/HOME. In onze geglobaliseerde wereld is het niet meer vanzelfsprekend dat je blijft waar je geboren bent. Meer dan ooit trekt men om welke reden dan ook de wereld in. Maar voor iedereen geldt dat zij een veilig THUIS/HOME willen. Het is een universeel begrip met vele betekenissen en invullingen. De Papier Biënnale 2020 laat de vele interpretatiemogelijkheden en betekenissen van het begrip THUIS/HOME zien die kunstenaars in hun werk eraan geven. Het zijn persoonlijke opvattingen die over huiselijke omstandigheden gaan die voor iedereen goed invoelbaar zijn.

17 x 24 cm
128 pagina’s
80 illustraties
Luxe paperback
Nederlands/Engels
ISBN 9789462623101
€ 24,95 

Bestel hem op de website van Waandersdekunst.