PaltzBiënnale
De PaltzBiënnale is een tweejaarlijks beeldend kunstproject op vijf hectare landgoed rondom het Herdershuis op de Paltz in Soest. De 1ste Paltzbiënnale, met acht tijdelijke kunstwerken van acht kunstenaars, zal plaatsvinden vanaf 27 mei tot eind juni in 2018.
Ontdekking van een oud document van de ‘putdeksel miljonair’…
De Paltz heeft een roemruchte landeigenaren geschiedenis die terug gaat tot de 9de eeuw. De meest recente, het eigenaarschap van de heer Raatjes, is in Soest een bijna mythisch gegeven. Er gaan vele verhalen rond over het excentrieke gedrag van de ‘putdeksel miljonair’ en zijn plannen die hij vanaf 1980 tot uitvoering bracht op zijn Paltz. Zo staat er bijvoorbeeld een achthoekig Faunahuis op de Paltz. Hier ving hij gewonde dieren op en verwende ze met biefstukken van de lokale slager. Het verhaal gaat dat de bewoners uit Soest zieke dieren over het hek van De Paltz zette, zodat ze door Raatjes verzorgd konden worden. Kunstenaar PJ Roggeband ontdekte echter een heel ander verhaal. In de kapschuur tussen tuinspullen vond hij een aantal oude documenten, getiteld ‘De das omdoen!‘ Ze laten zien dat er vergevorderde plannen waren om het Faunahuis om te vormen tot een Florahuis. Naar alle waarschijnlijkheid was de ‘putdeksel miljonair’, gefrustreerd geraakt door het feit dat de artificiele dassenburcht, die hij had laten bouwen in het Faunahuis, niet gebruikt werd door de dassen op de Paltz. Als ‘wraak’ tegen deze onwillige natuur beschrijft hij in de documenten hoe de dassenburcht te beplanten met daslook. Zijn doel was om het dierenopvanghuis uiteindelijk om te vormen tot ‘vegetarische dierentuin’. De dieren moesten daarbij plaatsmaken voor planten met dierennamen. In zijn tekstule plannen (‘Dieren er uit! Planten er in!) komen veel exotische soorten voor die hij wilde planten zoals de kangaroe-appel,luipaardplanten tijgerbloem. PJ Roggeband neemt nu de werkhandschoen op om dit niet gerealiseerde scenario alsnog uit te voeren.
… en een verdwaalde tent op wielen
Nog zo’n prachtig verhaal. Wie wel eens op de Paltz is geweest heeft ze gezien. De miljoenen klinkers die volgens een zorgvuldig waaiervormige bestrating een reeks paden vormen over het gehele landschap. Een lokale stratenmaker was er in zijn eentje maar liefst acht (8!) jaar mee bezig! Onder een speciaal ontwikkelde tent op wielen die hem beschermde tegen zon en regen legde hij 4 seizoenen per jaar de klinkers in een eindeloze reeks bogen waarvan het centrum ligt op een startpunt tussen het herdershuis en de kapschuur. Kunstenaar Marianne Lammersen liet zich door dit verhaal inspireren voor haar werk Get Lost(werktitel). De aangelegde natuur, het verlangen om paden te maken en tegelijkertijd het verlangen om te verdwalen groeide uit tot een beeldende zoektocht naar hoe en waar je nog verloren kan raken in een gecultiveerd landschap. Tussen de bomen bevinden zich verloren objecten. Vorm en functie raken verstrooid in een spel van herkenning en vervreemding. In die ruimte creëert Lammersen een nieuw dwaalspoor voor de bezoeker.
8 kunstenaars
Er zijn acht kunstenaars uitgenodigd voor deze editie van de Paltzbiënnale: Naast de eerder genoemde Marianne Lammersen en PJ Roggeband is dat Yasser Ballemans, Monika Dahlberg, Maurice Meewisse, Leonard van Munster, Tamara Van San en Jonathan Straatman. Allen hebben zich als kunstenaar bewezen met site-specifieke projecten en aangetoond een relatie aan te kunnen gaan met de natuur en met de omgeving. Met de keuze van deze acht kunstenaars heeft de organisatie en haar artistieke staf naast bovenstaande aspecten tevens een mix gezocht tussen jonge en ervaren professionele kunstenaars.
Kijken kunstenaars anders?
De PaltzBiënnale richt zich niet alléén op het eindproduct maar óók op het proces dat daar toe leidt. Het proces van kunst maken. Hoe gaat dat in zijn werk? Kunnen we kunst beter waarderen als we het proces beter begrijpen? Of moeten we kunst helemaal niet willen begrijpen en ons enkel laten vervoeren door de lyriek ervan? De vraag: ‘Kijken kunstenaars anders?’ staat in de PaltzBiënnale daarom centraal.
De kunstenaars begonnen het proces op de Paltz tijdens een kunstenaarsweekend onder leiding van NRC kunstrecensent, auteur en PaltzBiënnale blogger Lucette ter Borg (http://www.paltzbiennale.nl/blog.html) . Tijdens publieksweekenden in juni wordt bij de kunstwerken uitgebreid stil gestaan bij het proces dat er aan de kunstwerken vooraf ging. Hiervoor lopen publieksbegeleiders rond die desgewenst en proactief uitleg geven bij de kunstwerken. Blue Drop maakt daarnaast van iedere kunstenaar en zijn proces een audiovisueel portret dat te zien zal zijn in de kapschuur. Het publiek wordt ook in staat gesteld al vóór de opening op 27 mei kennis te nemen van het proces via de Facebook pagina van de PaltzBiënnale waar het proces wordt gedeeld.
Bezoek de 1ste PaltzBiënnale
Een bezoek aan de PaltzBiënnale is mogelijk ieder weekend van de maand juni tussen 11:00 en 18:00. De entrée bedraagt €5. De PaltzBiënnale is te bereiken via het Heezerspoor Westzijde (de eerste straat rechts , vanuit Soest, na Hilton Royal Parc Soestduinen). Updates over het maakproces zijn te volgen via PaltzBiënnale.nl en Facebook/Paltziënnale
